ایران در گذشته و حال

«ایران در گذشته و حال» نوشته اشرف احمدی (علی اشرف احمدی)، اثری گسترده در زمینه تاریخ و شناخت ایران است که تصویری از گذشته تاریخی، فرهنگی و تمدنی ایران و برخی جلوه‌های ایران معاصر ارائه می‌کند. این کتاب در سال ۱۳۵۰ توسط چاپخانه بهمن منتشر شده و از جمله آثار قدیمی و نسبتاً کم‌یاب در حوزه ایران‌شناسی به شمار می‌آید.
در این اثر، نگاه به ایران تنها به روایت رویدادهای سیاسی محدود نمی‌شود و موضوعاتی مانند آثار و بناهای تاریخی، معماری ایرانی، باستان‌شناسی، شهرهای تاریخی و فرهنگ و تمدن ایران نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند. همچنین استفاده از گزارش‌ها و نوشته‌های برخی جهانگردان و سفرنامه‌نویسان درباره ایران، از جمله ابن‌بطوطه، ناصرخسرو، اوژن فلاندن و دمورگان، از جنبه‌های قابل توجه کتاب است.
از این منظر، «ایران در گذشته و حال» را می‌توان تلاشی برای کنار هم قرار دادن لایه‌های گوناگون تاریخ و جغرافیای تاریخی ایران دانست؛ از ایران باستان و میراث برجای‌مانده از دوره‌های تاریخی گرفته تا شهرها، بناها و روایت‌هایی که جهانگردان و پژوهشگران از ایران ثبت کرده‌اند.
اهمیت این کتاب امروزه علاوه بر محتوای تاریخی آن، در نگاه و شیوه معرفی ایران در فضای فکری و فرهنگی دهه ۱۳۵۰ نیز قابل توجه است.